W dniach 27–28 kwietnia 2026 r. w siedzibie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie odbyło się międzynarodowe seminarium pt. „ENA, tymczasowe aresztowanie w postępowaniu przygotowawczym, rozwiązania alternatywne, wzajemne zaufanie i wzajemna pomoc prawna”, skierowane do sędziów, prokuratorów oraz przedstawicieli innych zawodów prawniczych z państw członkowskich Unii Europejskiej. Obrady prowadzone były w języku angielskim z tłumaczeniem symultanicznym na język polski. W wydarzeniu wzięli udział polscy i zagraniczni eksperci, którzy podzielili się swoją wiedzą i doświadczeniami.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Dział Współpracy Międzynarodowej KSSiP we współpracy z Akademią Prawa Europejskiego (ERA) w ramach programu UE „Sprawiedliwość”.

Koordynatorem projektu dofinansowanego ze środków Komisji Europejskiej jest Akademia Prawa Europejskiego (ERA), a partnerami – szkoły wymiaru sprawiedliwości z państw UE. Projekt ma na celu przedstawienie kompleksowego przeglądu unijnych instrumentów wzajemnej pomocy prawnej oraz wzajemnego uznawania w sprawach dotyczących pozbawienia lub ograniczenia wolności w świetle zaleceń Rady Europy oraz orzecznictwa ETPCz i TSUE. Celem projektu jest również ułatwienie współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi poprzez zapewnienie wysokich standardów oraz wzmocnienie wzajemnego zaufania i uznawania decyzji, w szczególności poprzez podnoszenie świadomości na temat alternatyw dla pozbawienia wolności. W ramach projektu zaplanowano pięć seminariów stacjonarnych oraz pięć webinariów.

Seminarium w Krakowie było poświęcone wzmacnianiu współpracy transgranicznej w zakresie wzajemnej pomocy prawnej oraz uznawania orzeczeń w sprawach dotyczących pozbawienia wolności, ze szczególnym uwzględnieniem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) oraz orzecznictwa ETPCz i TSUE. Szczególną uwagę poświęcono najlepszym praktykom, zasadzie wzajemnego zaufania i uznawania orzeczeń sądowych, a także tymczasowemu aresztowaniu – zwłaszcza w kontekście postępowań dotyczących Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) – oraz jego wpływowi na warunki w zakładach karnych i innych miejscach detencji w państwach członkowskich UE.

Podczas obrad poruszono m.in. następujące zagadnienia:
• rola Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) oraz orzecznictwa ETPCz i TSUE w zakresie warunków pozbawienia wolności oraz stosowania instrumentów wzajemnej pomocy prawnej;
• dobre praktyki, zasada wzajemnego zaufania oraz wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych;
• tymczasowe aresztowanie w kontekście postępowań dotyczących ENA oraz jego wpływ na warunki detencji w państwach członkowskich UE, a także alternatywy dla pozbawienia wolności oraz wykorzystanie innych instrumentów, takich jak Europejski Nakaz Dochodzeniowy (END), jak również technologii cyfrowych w wymiarze sprawiedliwości, w tym wideokonferencji;
• internetowe narzędzia Agencji Praw Podstawowych UE (FRA) wspierające sędziów i innych praktyków prawa w podejmowaniu decyzji dotyczących ENA oraz innych instrumentów wzajemnej pomocy prawnej.

Olga Binert-Mielko
Dział Współpracy Międzynarodowej

Ośrodek Szkolenia Ustawicznego i Współpracy Międzynarodowej